Met W&T-onderwijs werken aan vaardigheden, kennis en houding van leerlingen - TechniekTalent

Techniek artikel

Met W&T-onderwijs werken aan vaardigheden, kennis en houding van leerlingen

07-02-2019 - 27 keer bekeken

In de voorlaatste klas van de basisschool had Anna Hotze, tegenwoordig lector Wetenschap & Technologie aan de iPabo, een leerkracht die elke vrijdagmiddag een vragenuurtje inlaste. “Dan konden we álles vragen: hoe ontstaat een regenboog? Waarom drijft hout? Hoe werkt zeep? Achteraf een heel mooie, eenvoudige vorm van wetenschap- en technologie-onderwijs.” Ook leerkrachten die nu aan de slag willen met W&T, raadt ze aan het simpel te houden. “Begin klein en bouw het van daaruit verder uit.”

Overal in het land timmeren scholen aan de weg met W&T-onderwijs. “Wat je daarmee wil stimuleren, is een nieuwsgierige, onderzoekende en probleemoplossende houding bij leerlingen”, vertelt Anna. “Een effectieve manier om dat te bereiken, is met Onderzoekend & Ontwerpend Leren. Daarbij doorlopen leerlingen aan de hand van aansprekende vraagstukken een cyclus van verkennen, een plan maken, uitvoeren, toetsen, bijstellen en presenteren. In dat proces ontwikkelen ze allerlei vaardigheden zoals kritisch denken, samenwerken en waarnemen, is het idee. En tegelijkertijd doen ze inhoudelijke kennis op over de wereld om hen heen.”

Stroomkring versus lampjes en draadjes

Sommige scholen zijn hier al heel ver mee, maar Anna ziet ook veel scholen worstelen met de vraag hoe ze W&T een duurzame plek in het curriculum kunnen geven. “Juist de praktische invulling vormt een drempel”, constateert ze. “Het onderwijsprogramma zit al overvol, hoor ik vaak. Waar halen we de tijd vandaan? Maar veel onderwerpen die uit het bestaande programma kun je makkelijk op een meer onderzoekende manier benaderen. Denk bijvoorbeeld aan een les over elektriciteit. Dan kun je uitleggen hoe dat werkt, je leerlingen plaatjes van een stroomkring voorleggen en vragen welke lampjes gaan branden. Óf je geeft ze een doos met draadjes en lampjes en laat ze – onder jouw begeleiding – zélf uitzoeken wat er gebeurt als je die met elkaar verbindt.”

Veel doen met kleine aanpassingen

Zo ziet Anna veel meer mogelijkheden om het bestaande onderwijsprogramma te koppelen aan W&T. “Verrassend veel onderwerpen lenen zich voor een benadering die een actieve houding van leerlingen vraagt. Neem meten: dat wordt een stuk tastbaarder en leuker als je kinderen de zandbak laat opmeten om de inhoud uit te rekenen. Zo kun je ze ook aan het werk zetten met magneten, vraagstukken over vulkanen, het menselijk lichaam en het klimaat, of zelfs de Tweede Wereldoorlog of geografie. Laat ze bijvoorbeeld een plattegrond maken van de route van school naar huis. Met kleine aanpassingen in de traditionele lessen kun je vaak al veel doen.”

Niet te ingewikkeld

De drempel kan fors omlaag door Onderzoekend & Ontwerpend Leren echt te zien als hulpmiddel in plaats van als strak keurslijf, meent Anna. “Je hoeft niet élke les onderzoekend of ontwerpend te maken. Begin klein en bouw het langzaam uit. Bedenk daarbij dat O&O-leren niet voor elk onderwerp de heilige graal is; soms is een traditionele les zeker zo geschikt, of een combinatie van instructie en onderzoeken of ontwerpen. Verwacht ook niet meteen dat alle vragen uit de kinderen zelf komen. Daar is ervaring voor nodig, van de leerlingen en van jou. Je kunt prima beginnen met vragen die je zelf voor je leerlingen bedenkt. En je hoeft ook niet altijd alle stappen van de cyclus te doorlopen als dat niet bij het onderwerp past of als daar geen tijd voor is. Dat komt een andere keer wel.”

Grip op de inhoud

Wat dan nog in de weg kan staan, is onzekerheid over de nodige vakkennis. “In een les over bijvoorbeeld magneten, licht of de zwaartekracht is enige kennis wel van belang om leerlingen te kunnen begeleiden in hun leerproces, om de juiste vragen stellen. Het voorkomt ook dat er misconcepten ontstaan. Maar ook daarover wordt soms te ingewikkeld gedacht. Verschillende W&T-methodes geven achtergrondinformatie bij de lessen waar je als leerkracht genoeg aan hebt. En als je je even online in een onderwerp verdiept voor een les, heb je er al gauw genoeg grip op om je leerlingen verder te helpen. Als je vervolgens ziet hoe enthousiast leerlingen op die onderzoekende en ontwerpende lessen reageren, krijg je vanzelf de smaak te pakken.”

Dit artikel is een initiatief van TechniekTalent.nu en Tech Your Future. Meer informatie en inspiratie over W&T-lessen kun je vinden op: www.techniektalent.nu/lesgeven_W&T

Meer lezen? Hier vind je de lange versie van dit artikel.






Populaire artikelen
Verbeter je W&T-onderwijs met deze webinars voor leerkrachten!
04-02-2019
Wil je binnenkort beginnen met het geven van wetenschap- en techniekonderwijs? Of heb je hier al ervaring mee maar wil je meer inspiratie en handvatten voor W&T-onderwijs? Volg dan één van de nieuwe webinars: W&T in je klas!

Videoverslag van TechniekTalent.nu op de NOT 2019
30-01-2019
Wat was het weer een feest op de NOT 2019 in de Jaarbeurs in Utrecht! Met veel plezier hebben we alle vragen beantwoord en workshops gegeven over het geven van wetenschap- en techniekonderwijs. Was jij er ook?


Onze partners

https://www.fme.nl
http://www.bovag.nl
https://www.cnv.nl
http://www.unie.nl
http://www.fgz.nl/
https://www.fnv.nl/
http://www.focwa.nl/
http://www.isoleren.nl/
http://metaalunie.nl/
https://www.uneto-vni.nl/home
https://www.vhp2.nl/